Buzağı ishalleri

Kıymetli Dostlarım!

Buzağı ishalleri ile ilgili geçmişte birçok program yaptık. Bu işin artık öğrenildiğini düşünüyoruz; ama halen bizi telefonla arayıp buzağı ishalleri ile uğraştığını söyleyen dostlarımız var.

Bunun için yeniden kısa bir hatırlatma yapmak istedim.

 

İshale düşen buzağılar için size en yakın hekiminize başvurunuz; ama hiç ishal olmasın istiyorsanız, aşağıdaki yazdıklarımı yapıp yapmadığınızı kontrol ediniz.

 

Anneye kuru dönemde yapılması gereken Rota ve Corona virüsler için aşı yapıldı mı? (Buzağının ağzına sıkılanlar aşı değildir.)

 

Kullandığınız aşılar soğuk zincirle muhafaza edildi mi?

Emin misiniz?

 

Yavru doğar doğmaz Septiserum aşısı yapıldı mı?

 

Doğumdan 20 dakika sonra uygun sıcaklıkta ağız sütü yeterli miktarda(en az 2 litre ) verildi mi?

 

İlk ağız sütü içtikten 6 saat sonra tekrar uygun sıcaklıkta ağız sütü yeterli miktarda verildi mi?

 

İki gün, 6 öğün ağız sütü içirildi mi?

 

Mekonyum(ilk dışkılama ) çıkışı kontrol edildi mi?

 

Göbek kordonu temizliği yapıldı mı?

 

Doğum sonrası hayvan kurulandı mı?

 

Buzağı; kuru ve temiz, rüzgâr almayan, bol altlıklı bir yere koyuldu mu?

 

Buzağı kulübeniz var mı?

 

Kulübeler arası temas var mı? Aralarında yeterli açıklık var mı? Buzağıların birbirlerine temas etmemesi gerekir.

 

Kendi parmağınızı buzağıya emzirtip sonra başka bir buzağının ağzına sokuyor musunuz?

 

Süt içme biberonları aynı mı? (Biberonlar farklı olmalı.)

 

Sütü buzağıya verdiğiniz andaki ısısını kontrol ediyor musunuz?

Soğuk havalarda sütü buzağıya verirken ki anda dahi soğuyabilir; içim ısısı önemli 37/38 olmalı.

 

Biberon lastikleri ters çevrildiğinde akmıyor olmalı.

Biberon lastik delikleri büyük olduğunda, buzağının sütü hızlı içmesinden kaynaklanan sorunlar yaşayabilirsiniz.

 

Buzağı kulübesinin içinde altlık(sap /saman ) var mı?

 

Altlık hangi sıklıkla değiştiriliyor?

 

Hayvanın altı kuru mu?

 

Buzağı Kulübeleri rüzgârın ters istikametine konuldu mu?

 

Buzağının önünde sürekli su var mı?

 

Buzağı 45 günlük olana kadar önünde sadece temiz su ve buzağı başlangıç yemi olmalı.

 

Kaba yem 30/45 günden sonra verilmeye başlanmalı.

 

Buzağı başlangıç yemini hayvanların tükettiğinden emin misiniz?

 

Yem değişimi yapmayın! Mecbur kalırsanız yedi gün içerisinde yavaş yavaş geçiş yapmalısınız.

 

Süt vermeden yarım saat önce yemlerinin tekrardan kontrol edilmesi gerekir.

 

Yem; süt içtikten sonra değil, süt içmeden önce konulmalıdır.

 

İhtiyaçtan fazla yem koymak; konulan yemin bozulmasına, hayvan tarafından tercih edilmemesine ve ishale sebep olur.

 

Buzağı başlangıç yemi yüksek proteinli bir yem olduğundan buzağının önüne maksimum 1 kg konulmalıdır. Buzağı küçükken daha az yem konulmalı, hayvanın tüketimine göre takip edilerek artırılmalıdır.

Buzağının yeme alıştırılması için gayret gösterilmeli.

 

Anneden emdirmek (ne kadar içtiğini bilmediğimiz için) ishale sebebiyet verebilir.

 

Anneden emmesini istiyorsak; annenin meme temizliği ve hijyeni çok önemli, iyi yapılmalı.

 

Buzağı kulübeleri, yağmurdan korumak için gölgelikli bir bölgede olmalı; aynı zamanda yan taraflarından güneş almalıdır.

 

Bu maddeler içerisinde en önemlisi aşıdır; aşı!..

 

Ayrıca buzağı doğumundan hemen sonra bağışıklık sistemini artırabilmek için kullandığımız preparatlar bize destek olabilir; ama hiçbirisi aşının yerini tutmaz.

Anneye zamanında yapılan aşılar yavruya sağlıklı biçimde ağız sütü ile geçebilir.

Gereksiz antibiyotik kullanımı ve stres faktörleri(yukarıda yazdıklarımın büyük çoğunluğu stres faktörü) aşıların çalışmasını engeller.

Yukarıda yazdığım her şeyi yaptığı halde hayvanında hala ishal vakası var ise; emin olun yukarıdaki maddelerden bir tanesini atlamıştır.

Şimdi yaptığınız şeyleri yeniden kontrol edin, gözden geçirin; eksik yaptığınız ya da ihmal ettiğiniz şeyler varsa hemen tamamlayın.

Tedavi gerektiren hayvanlar için vakit kaybetmeden en yakın hekiminize başvurun.

İshali kesmek için; hayvanları aç bırakmak, susuz bırakmak veya diğer anlamsız şeyleri yapmaktan kaçının.

İshal bir su kaybıdır! Hayvanın bir şekilde sıvı gıdalarla beslenmesi gerekir.

Emme refleksi doğuştan olmayan ya da az olan hayvanlar için zaman gecikiyor ise; sonda ile uygun sıcaklıkta ağız sütü vermeyi öğrenmek lazım.

Ulaşımda erişimin zor olduğu bir bölgede yaşıyorsanız, hayvanınızda bir sorun ortaya çıktığında hemen hekiminizi arayın.

Hekim gelinceye kadar yapmanız gereken şeyleri pratik olarak öğrenmeniz gerekir.

Özellikle buzağılar, iki beslenme dönemi aç kaldığında telafisi mümkün olmayan bir duruma düşerler.

Hekimleri, hayvanınız hakkında bilgilendirirken doğru teşhis koyması için doğru bilgilendirmeniz gerekir.

Evinizde en azından sağlam, çalışır vaziyette, vücut ısısını ölçer bir cihazınız olmalı. 
Bir ağız sütü içirme sondası, 
Ateş düşürücü ve tek kullanımlık enjektör, 
Elektrolit sıvı takviye,
Temiz biberon…

Telefon rehberinizde en az 3 Hekim telefon numarası olsun.

Bütün bunları yapmış olmanıza rağmen buzağınızı kaybederseniz; “Rızkımızda yokmuş” diyebilirsiniz.